Ырыа хаһан да өлбөт өрөгөйдөөх. Хас биирдии киһи бэйэтин ис дууһатыгар, ис туругар сөпсөһөр ырыалары талан истэр. Кырдьыгынан эттэххэ, мин тус бэйэм урукку кэм ырыаларын ордоробун. Тоҕо диэтэр,  киһи санаата ордук чэпчэкитик арыллар курдук.

Быйылгы Ньурба улууһун киһи хапытаалын сайыннарыы, политическай общественнай деятель А.Г.Габышев 120 сааһыгар, Ф.С.Донской – 100 сааһыгар аналлаах «Модун күүс, өркөн өй, ыра санаа» ыһыаҕар үгэс быһыытынан ыччакка аналлаах киэһээҥҥи музыкальнай тэрээһиннэр ыытылыннылар. Урукку сылларга Ньурба улуустааҕы ыһыаҕын Малдьаҕар нэһилиэгин “Аргыс” бөлөҕө үгэс быһыытынан ыччакка урукку – саҥа ырыаларын ыллаан иһитиннэрэр этэ. Сыл хонук аастаҕын аайы “Аргыс” бөлөх улууска музыка сайдыытыгар улахан кылааттарын киллэрбитэ көстөн таҕыста дии саныыбын.

Былыргыттан бу күннэргэ дылы Ньурба ыһыаҕыгар элбэх ыллыыр – туойар киһи кэлэн ааһар. Онтон биирдэстэрэ Ньурба Малдьаҕарыттан төрүттээх айылҕаттан уһулуччу талааннаах Никифор Семенов буолар.

Никифор Семенову мин харахтаан көрбөтөҕүм да буоллар, кыра эрдэхпинэ эһээм кини ырыаларын сөбүлээн ыллааччы. Ньурба ыһыаҕар сылдьан норуот эрэ барыта сөбүлүүр, элбэхтэ ыллыыр «Күннэтэ күүтэбин» уонна «Кыталыктар» диэн ырыаларын истэн ааһааччыбын.  

Никифор Семенов доҕотторун кытта бэйэтэ тэрийбит «Аргыс» бөлөҕүнэн ыһыах аайы ыллыыр ырыалара үгэс буолан сылтан сыл аайы ыһыахха ылланар үгэс буолбуттара. Кини дьоҥҥо – сэргэҕэ сахалыы рок – музыканы айан хаалларбыта.

Читайте также:  Ньурба оһуокайа: бэҕэһээ уонна бүгүн

Кини «Мин ыллыы кэлиэҕим ыһыахха» диэн ырыата элбэх дьон сүрэҕэр хатанан, билигин Сахабыт Сирин үгүс ыһыахтарын киэргэлэ буолан ылланар.

Никифор Семенов бу дойдуттан туораабытын кэннэ, «Аргыс» бөлөх хас да сылга тохтоон ылбыта. Билигин Малдьаҕарга «Аргыс» группа Никифор Семенов биир үөлээннээҕэ, доҕоро Иван Тимофеев салалтатынан айымньылаахтык үлэлиир.

 «Аргыс» бөлөхтөн Малдьаҕар нэһилиэгин олохтоохторо Ушканова Ольга, Бахсык — Николай Васильев, Александр Васильев, Дмитрий Кононов уонна Малдьаҕар нэһилиэгин баһылыга Никита Афанасьевич Иванов ыллыы – туойа, Ньурба дьонун үөрдэ – көтүтэ, кэрэҕэ угуйа  сылдьаллар.

 2009 сыллаахха Ньурба уолаттара: гитарист Афанасий Дмитриевич Потапов салайааччылаах, бас — гитарист  Манчаары Григорьевич Ксенофонтов, ударнай установщик Геннадий Семенович Иванов буолан аҕа сүһүөх дьон үгэстэрин салҕаан, «Амака» ыллыыр бөлөх тэрийбиттэрэ. «Амака» диэн эбэҥкилииттэн тылбаастаатахха «тыатааҕы» диэн буолар. Кылгастык эттэххэ, «Амака» айар – ыллыыр бөлөх вокально – инструментальнай ансамбль буолар.

2019 сылга «Айылгы тыына» бөлөх тэриллибитэ. Салайааччыта уонна тэрийээччитэ — Үөһээ Бүлүү Ороһутуттан төрүттээх Айсен Гаврильевич Кысылбаиков. Кини Ньурба Малдьаҕарын оскуолатыгар музыка учууталынан үлэлээн баран 2019 сыллаахха Ньурбатааҕы култуура Департаменыгар үлэлии киирбитэ. Үлэлии сылдьан бэйэтин курдук айар куттаах дьону кытта алтыһан, 2019 сыл ыам ыйыгар «Айылгы тыына» диэн вокально – инструментальнай бөлөх тэрийбитэ.

Бөлөх туһунан кылгастык кэпсээтэххэ: Сергей Петров – солист, (Түһүлгэҕэ операторынан үлэлиир), Владимир Иванов – охсор-тэбэр инструменнарга оонньуур (култуура Департаменын специалиһа), Иванова Вероника – клавишнай инструменнарга, (Ньурба лицейыгар музыка учууталынан үлэлиир), Егоров Павел – хомусчут, Неустроев Лев – күпсүүргэ онтон Айсен Кысылбаиков кылга оонньууллар.

Аан бастаан саҕалыылларыгар туох да инструменнара суох буолан, “Алроса” компанияны кытары кэпсэтэн, спонсордатан, Москва куораттан  наадалаах инструменнарын сакаастаан, күн аайы үлэ кэннэ мустан, оонньоон, айар турукка киирбиттэрэ.

«Амака» уонна «Айылгы тыына» айар – ыллыыр бөлөхтөр сүрүн уратылара маннык: «Амака» бөлөх көннөрү инструментальнай ансаамбыл, «Айылгы тыына» кыл кырыымпа, хомус сахалыы инструменнарынан оонньуур бөлөх. 

Читайте также:  «Афанасий Осипов – гражданин мира»

Быйылгы улуус ыһыаҕын “Айылгы тыына”, «Амака», Үөһээ Бүлүүттэн “Үргэл”, Дьокуускайтан «103» бөлөхтөр чаҕылхайдык ыллаан-оонньоон киэргэттилэр. Репертуардарыгар урукку да, саҥа да ырыалар бааллар. Түһүлгэҕэ араас нэһилиэктэртэн кэлбит ыалдьыттар дуоһуйа тэҥҥэ ылластылар, үҥкүүлээтилэр, үөрдүлэр.

Ол курдук, Ньурба ыһыаҕар инструментальнай ансаамбыллар ыһыах урукку үгэстэрин салҕаатылар. Ыһыах кэрэ түүннэригэр Киэҥ Ньурба “Кыталыктаах” кырдалын үрдүнэн үйэ саас тухары сахалыы тыыннаах, доҕуһуоллаах ырыалар дьиэрэйэ турдуннар!

Валерия Винокурова, эдэр кэриспэндьиэн
Чаппанда 25.06.2019 с.