Мин иннибэр сырдыгынан сыдьаайар арылхай харахтаах, кэрэ сэбэрэлээх Далбар Хотун олорор. Киһи дууһатын кини харахтара арыйаллар дииллэрэ мээнэҕэ буолбатах. Екатерина Степановна кэрэҕэ өрүү тардыһар, сонуну мэлдьи сэргиир сэмэй үлэһит киһи. Быйыл 37-с  сылын Мүрү 1 № — дээх орто оскуолатыгар алын сүһүөх кылаас учууталынан айымньылаахтык үлэлии сылдьар. Нам оройуонун Көбөкөн нэһилиэгин кыыһа Амурдааҕы Комсомольскай куоракка 1982 сыллаахха үрдүк үөрэҕи бүтэрэн, үөрэх министиэристибэтин анааһынынан  Уус Алдан оройуонун Бороҕонун булбута. Оччолорго “бу Тойон Мүрү алааһыгар дьолбун көрсүөм, олохпун оҥостуом» диэн санаабатаҕа чахчы.

Талааннаах учуутал, Далбар Хотун

Арай «идэбинэн дьонтон хаалсыбакка, сирдэрбэккэ үлэлиэхтээхпин» диэн бэйэтигэр сыал туруоруммут буолуохтаах. Ону толору толорон, күн бүгүн оскуолаҕа эрэ буолбакка, улууска аата ааттанар бастыҥ учуутал буолла. Кини өр сыллаах бэриниилээх үлэтэ үрдүк сыанабылы ылан бэлиэтэммитэ: СӨ үөрэҕириитин туйгуна, РФ уопсай орто үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, 2008 сыллааҕы РФ Бэрэсидьиэнин Гранын, СӨ Ил Түмэнин Бочуотунай грамотатын, «Уус Алдан улууһун үөрэҕин сайдыытыгар кылаатын иһин» бэлиэтин хаһаайката. Маны тэҥэ, үлэтинэн ылбыт бочуотунай грамоталарын ахсаана үгүһэ киһини сөхтөрөр. Үлэлээбит кэмигэр барыта 9 выпуһу, 200 – кэ оҕону алын сүһүөхтэн атаарда. Үөрэппит оҕолоруттан 10 оҕо оскуоланы кыһыл көмүс мэтээлинэн бүтэрбитэ.

Кэпсэтиибитин СӨ Ил Дархана А.С. Николаев үөрэх хаачыстыбата тупсарыгар анаммыт Ыйааҕыттан саҕалаатыбыт. Екатерина Степановна Ыйаахха турбут үс сүрүн сыалтан үөрэнээччи талаанын арыйыыга, духуобунай өттүнэн сөпкө иитиллиини ыларыгар сыратын ууран туран үлэлиирин сэмэйдик быктаран ааста. Бу этиини кэҥэтээри кэпсэтиибит кини тус үлэтигэр көһөр. Екатерина Степановна оҕо 7 араас хайысханнан: ырыа, үҥкүү, чабырҕах, хомус, тойук, музыкальнай инструмеҥҥа оонньооһун, эт – хаан өттүнэн бэйэтин кыанар буоларыгар акробатика курдук көрүҥнэринэн дьарыктанан сайдарыгар анаан, кыра эрдэхтэриттэн чинчийэр үлэҕэ сыһыаран доклад суруттарар үлэни кылааска тэрийэр. Бу үлэтигэр «Кэнчээри» эстетическэй киин үлэһиттэрэ В.И. Готовцев, В.И. Сивцев (ВИА), В.С. Парников (академическэй ырыа) күүс-көмө буолаллар, кылаас оҕолорун туһааннаах көрүҥнэригэр утумнаахтык дьарыктыыллар. Ол түмүгэр кылааһын кыргыттара бары синтезаторга оонньууллар, өссө бэйэлэрэ ВИА тэринэн ыллыыллар.

Читайте также:  Олох бэйэтэ тилиннэрбитэ…
Талааннаах учуутал, Далбар Хотун

«Бастаан оҕолору синтезаторга үөрэтэрбэр бэйэм оонньуубун, оттон слухтаах оҕону үөрэтэбин, ол оҕом атын оҕолору үөрэтэр» — диэн баран мичээрдээн ылар. Кылааһын оҕолоро икки, үс куоласка арахсан академическай ырыаны толороллоро дьон-сэргэ кэрэхсэбилин ылыан ылаллар.. Бу сэттэ хайысхалаах үлэтигэр олоҕуран, «Прекрасное рядом» диэн бырайыак суруйбут. Екатерина  Степановна «Музыка – барыбытыгар» бырайыакка дьоһуннаахтык ылсан үлэлиир учуутал буолара итинтэн көстөр. Маны таһынан кини бырайыагынан оскуола алын сүһүөҕэр «Билии кустуга» бырайыак былааннаахтык ыытыллар, оҕо барыта хабыллан үөрэх-билии аартыгынан айанныыр, ситиһиилэр сиэттиһэн үксүү тураллара оҕолору, учууталы эрэ буолбакка төрөппүттэри үөрдэллэр.

Билигин үөрэтэр кылааһын 24 оҕото, ол иһиттэн 16 кыыс, 8 уол, кинилэр төрөппүттэрэ учууталларын кытта биир ситимнээхтик үлэлииллэр. Айымньылаахтык үлэлиир учуутал тус бэйэтин уонна үөрэтэр оҕолорун ситиһиилэрэ сөҕүмэр. Ону улууска, эрэгийиэҥҥэ, өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллыбыт куонкурустарга, бүтүн Арассыыйатааҕы уонна аан дойдутааҕы бэстибээллэргэ ылбыт миэстэлэрэ кэрэһэлиир. 2018 сыллаахха «Бриллиантовые нотки» аан дойдутааҕы бэстибээлгэ Екатерина Степановна «Бастыҥ салайааччы», оттон кыргыттарын ансаамбыла «Бастакы хардыылар» эрэгийиэннээҕи бэстибээллэргэ Гран – при, уолаттарын ансаамбыла «Хотугу сулус» куонкуруска 1 – с истиэпэннээх лауреат, ВИА – лара «Твой успех» өрөспүүбүлүкэтээҕи конкурска 1 истиэпэннээх лауреат буолбуттара.

Тус үлэтин таһынан Екатерина Степановна уопсастыбаннай үлэттэн хаһан да туора турбат көхтөөх киһи. Учууталлар «Далбар Хотун» ансаамбылларын салайааччыта. Улахан дьиэ кэргэн ийэтэ, эбэтэ, иллэҥ кэмигэр иистэнэрин, кылынан – сиэлинэн үлэлиирин сөбүлүүр. Кылтан – сиэлтэн үлэлэринэн улуустааҕы быыстапкаҕа лауреат аатын сүкпүтэ. Саха таҥаһыгар улуустааҕы куонкуруска дьахтар былааччыйатын тигэн, «Бастыҥ айааччы» анал аат ылбыта. Саха Далбар Хотуна, ытыктабыллаах учуутал Екатерина Степановна киһи кыһалыннаҕына, дууһатын, өйүн – санаатын уурдаҕына барыта сатаныахтаах диэн бигэ санаалаах. Маннык бары өттүнэн сатабыллаах, эдэрдии эрчимнээх талааннаах учууталы, алаһа дьиэ мааны хотунун кытта кэпсэтииттэн санаам көтөҕүлүннэ, сырдыкка, кэрэҕэ тардыһар баҕам күүһүрдэ.

Елена Сыроватская

Читайте также:  Мин сүрэхпинэн көрөбүн