Дьокуускай куораппыт килбэйэр киинин устун хааман иһэбин. Атыы-эргиэн, оскуолалар, араас тэрилтэлэр, культура кииннэрэ – этэргэ диэри, ханнык-ханнык тутуу суоҕа баарай?!. Ол эрэн, кэнчээри ыччаппыт күнүскү өттүгэр тоҕуоруһа мустар сирин эһиги билбэккит! Ханна буолуой?… Таайын эрэ!

Көрөбүн ээ, күүппүт-көһүппүт харахтаргытын! Чэ, этиим. Ол эрэн, ол иннинэ… Куорат оҕото наар дьиэ иһигэр, бэйэтэ-бэйэтин кытары уонна өрүү умуллубат телевизор иннигэр туох эрэ күүстээх үлэ курдук хороллон олорорун, харахпытыгар оҥорон көрдүбүт эрэ! Онтон, дьиҥэр, бу оҕо маннык таах бириэмэни бараабакка, тус доруобуйатыгар туһаайан спортивнай көрүҥүнэн дьарыктанан ситиһии төрдүн, дьэ, билэн-көрөн сайдыа этэ буоллаҕа дии! Сөбүлэһэҕит?!.

Оччотугар оҕобутун илдьэ спортивнай секцияҕа суруттара диэн, наһаа да оннук ыраах буолбатар, куораппыт киинигэр кэриэтэ, Орджоникидзе болуоссатын туһаайа МБУ ДО “Маҥнайгы нүөмэрдээх оҕо спортивнай оскуолатын” бэрт киппэ аанын арыйа баттаат, бу спорт сүмэтэ иҥмит туспа аптаах эйгэтигэр баар буола түһэбит. Манна баскетбол, бокс, гири, спортивнай гимнастика, чэпчэки атлетика, хотугу многоборье курдук хайа баҕарар көрүҥҥэ суруттаран сылдьыахха сөп.

Спортивнай оскуола ис тутуута уруккулуу эрээри, тыаһа-ууһа, тренер сөҥ саҥата-иҥэтэ, көрүдүөргэ төлөпүөн тирилиир тыаһа, мээчик ойор-тэбэр тыаһа туспа сиргэ кэлбиккин тута биллэрэр. Барыта аныгылыы, билэр эйгэҕиттэн уратыта суох курдук эрээри – бу спорт уйата. Көрүдүөрүнэн ааһан иһэн араас күрэхтэһиилэргэ кыттыбыт устуоруйаларын уопсай көрдөрүүгэ уурбут кубоктарыттан, мэтээллэриттэн, грамоталарыттан көрөн сөҕөҕүн.

Мин бүгүн ВЛАДИСЛАВ ГАВРИЛЬЕВИЧ ЧЕРОВЫ кытары көрсөөрү, аа-дьуо үөһээҥҥи этээскэ бэрт ыксала суох дабайан, тахсан истим. Кини манна 2016 сылтан директордыыр. Дьиҥэр, оскуола дьиэтэ ааспыт үйэ 65-с сылыгар тутуллан олоххо киирбит буолан бэрт уруккута көстөр эрээри, салайааччы таас оскуоланы кичэллээхтик тутан-хабан, көрөн-истэн олороро тута харахха быраҕыллар. Владислав Гаврильевич бэйэтин эйгэтигэр бэрт биллэр киһи. Кини 1995 сыллаахха педагогическэй колледж физкультураҕа салаатын бүтэрэн баран республика сүрүн күрэхтэһиилэрин тэрийэн ыытар спорт уонна физкультура тэрилтэтигэр аан маҥнай үлэҕэ киирэр. Оччолорго директорынан Друзьянов Михаил Егорович үлэлиирэ.

Читайте также:  ИЙЭ ТЫЛ, СУРУК-БИЧИК КҮНЭ

– Наар судействоларга илии-атах буолан, дьэ, спорт алыптаах эйгэтигэр уйдаран, олоҕум оруна онно олохтонон үлэм саҕаланан барбыта. Ис-иһигэр киирэн үлэлиир астык!

Тэрилтэ кэҥээн аата уларыйан, аны “Школа олимпийского резерва” диэн үрдүк ааты сүкпүтэ. Владислав Гаврильевич 20-тэн тахса сыл Саха республикатын үөрэх министерствотын иһинэн баар спорт салаатыгар үлэлээбит. Ол саҕана маҥнайгы президент Михаил Николаев “Азия оҕолоро” курдук оонньууну саҕалыырыгар спорт салаатыгар күүстээх сорудах кэлэн, оҕолору бэлэмнииргэ улахан сорук турбут. Сүүрүүтэ элбэх, эппиэтинэһэ үрдүк тэрээһин биһиги геройбут өйүн-санаатын бүтүннүү сүүйбүтэ.

– Үлэлээн-үлэлээн бииргэ сылдьыбыт, үлэлэспит дьонум күн бүгүн үрдүкү дуоһунастарга ананан үлэлии олороллор. Холобура, Афанасий Владимиров, Иннокентий Григорьев, Константин Бурцев, Владимир Фролов, Константин Сидоров онтон да атыттар, бары бииргэ үлэлээн, оҕо спордун системэтигэр сылдьан, бииргэ алтыһан-кэпсэтэн саҥа көрүҥнэри эбэн, наар спорт сайыннарыытыгар сылдьыбыппыт.

Владислав Гаврильевич бэйэтэ оҕо сылдьан тустуунан хайыһарынан, спортивнай гимнастиканан дьарыктаммыт эбит. Дьэ, бу буолар, бэртээхэй сырыылаах, ситиһиилээх, чаҕылхай оҕо саас кэмнэрэ!

Аныгы спорт эйгэтигэр сытыытык турар сүрүн хайысхалар үгүс буоллахтара. Холобура, “спортивнай гимнастиканы улаханнык сэҥээрбэтилэр диэххэ сөп” — диэн геройбут бэйэтин хом санаатын биллэрэн этинэр. Дьиҥэр, урукку кэмҥэ, спортивнай гимнастикаҕа үлэлээбит үчүгэй специалистар бааллара эбитэ үһү. Хомойуох иһин, ити көрүҥ улахан болҕомтоҕо ууруллубакка эдэр специалистэр баран-кэлэн, симэлийэн, билиҥҥи кэмҥэ соччото суох балаһыанньалаах буола сылдьар эбит. Чахчы киһи эрэ хараастыах! Ама биһиги ыччаппыт итини кыайыа суох этэ дуо? Үчүгэй тренердэргэ усулуобуйа тэрийэр киһи, төһөлөөх көмүс ааттар ааттаныа этилэр этэй?!

Сахабыт сиригэр күн бүгүн “хотугулуу көрүҥ” бэрт үчүгэй көрдөрүүлээх эбит. Манна сүүрүүлээх, сүгэ быраҕыылаах, арканнаах буолан тренергэ да интэриэһэ сүппэт, оҕо да дьарыктанарыгар хас да ньымаҕа биирдэ сайдар кыахтаах.

Читайте также:  Первые выпускники Якутского культпросветучилища

– Урут ГТО диэн баара. Онно, мин өйдүүрбүнэн бука бары туттараллар этэ. 90-с сылларга сүтэ сылдьыбыт ГТО-бут бу кэлиҥҥи кэмҥэ эмиэ саҥа тахсан эрэр. Аныгы үйэҕэ профсоюзтар икки ардыларыгар спорт араас көрүннэригэр күүстээх киирсии бара турар. Тэрилтэлэринэн, эдэр ыччат да түмсүүлэринэн спортка болҕомто ууруллар. Ол үөрдэр. Дьоммут, дьэ, уһуктубут курдук спортка төннөн эрэллэр диэххэ сөп.

Билигин оҕо спорда барыта ГТО диэн буолан турар. Көмүс мэтээлгэ туттарбыт оҕоҕо түмүктүүр туттарыыларыгар туспа эбии баал эбиллэр. Итини ылыммыттара саамай сөп. Спортка оҕо болҕомтону ууруохтаах, төрөппүт эмиэ онно кыһаллыахтаах. Оҕо спортка чугас буоллаҕына олоххо да интэриэһэ күүһүрэр. Спортка массовай көстүү баар буолуохтааҕа саарбахтаммат. Бары чөл туруктаах олоххо туруулаһыахтаахпыт!

Спортивнай оскуола 2021 сылга 80 сылын туолар эбит. Маныаха оскуолаҕа Россия уонна Саха сирин үтүөлээх тренерэ Нина Владимировна Красавина аатын иҥэриигэ күн бүгүн үлэ бара турара үөрдэр. Оскуола коллектива билиҥҥи туругунан 65 киһилээх, балартан 35 тренер, ол иһигэр үтүөлээх үлэһиттэр, тренердэр уонна эдэр тренердэр эмиэ бааллар. Сыллааҕы ситиһиилэрэ үгүс, ону кытары Россияттан биллиилээх тренердэри ыҥыран көрсүһүү тэрийэллэрэ, биллэн туран, оҕоҕо да, эдэр да тренердэргэ туһалаах…

Владислав Гаврильевич тус олоҕун кыратык сэгэтэн көрдөххө, бултуурун сөбүлүүр, туризмы, эт-хаан эрчиллиитин ордорор. Түөрт оҕо амарах аҕата. Оҕолоро бары үлэ, үөрэх дьоно. Орто уол пулевой ытыынан дьарыктанан, спорт маастарын кандидатын толорон билигин даҕаны үөрэнэ, дьарыктана сылдьар. Кыра уола 9-с кылаас үөрэнээччитэ, мас тардыһыынан дьарыктанар эбит. – Куораппыт сыл ахсын кэҥээн, сайдан, нэһилиэнньэ элбии турарынан сибээстээн оҕо спортивнай оскуолалара эмиэ элбии тураллара буоллар диэн баҕа санаалаахпын. Спортивнай объектар тутулла туруохтаахтар, оччоҕо чөл олоххо тардыһыы салгыҥҥа буолбакка, дьиҥ үлэнэн көстүө этэ.

Сай-ДархаN