Муус устар 13 күнүгэр “Саха” НВК ханаалыгар “Кэл, олор сэһэргэһиэх!” биэриигэ Ньурба улууһун дьоно-сэргэтэ кытынна: Ньурба улууһун култуура департаменын салайааччыта, Аар Дархан этээччи Розалия Михайловна Тихонова, композитор, мелодист, “Илгэ” норуодунай ансаамбыл салайааччыта Афанасий Александрович Моргусов, РФ ойуур хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун маастара Владимир Иванович Саввинов, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуот эмчиттэрин ассоциациятын чилиэнэ, Үрдүкү категориялаах норуот эмчитэ Алиса Михайловна Иннокентьева, социальнай ситимҥэ киэҥник тарҕаммыт байааннаах уол, Таркаайы нэһилиэгин олохтооҕо үс аҥаар саастаах Артем Васильев ийэтинээн Марина Константиновна Васильева биэрии ыалдьыттарынан буоллулар. Бүгүҥҥү көрсүһүү кыттыылаахтара норуот кутун туппут талааннаах дьон. Кинилэр бары даҕаны төрөөбүт дойдуларын ис дууһаларынан, ис куттарынан таптыыр, төрөөбүт дойдулара сайдыан баҕарар үтүө дьоннор. Онон олус сэргэх кэпсээннэрин өрөспүүбүлүкэ олохтоохторугар кэпсээн интэриэһинэй биэриини оҥордулар. Кыракый байаныыс Артем байаанынан “Оо, Комсомол- мин дьолум!”ырыаны толорон көрөөччүлэри үөртэ. Ньурба куоратын эр дьон ансаамбылын толоруутугар В.Литвинов тылыгар уонна мелодиятыгар “Кэрэ кэскил куората- Эн, Ньурбабыт” диэн истиҥ-иһирэх ырыанан биэриини түмүктээтилэр.

Биэрии кэнниттэн кыттааччылары кытта “АЙАР КУТ” медиа бөлөх суруналыыстара көрүстүлэр.

«Ньурба улууһугар элбэх улуу олоҥхоһуттар, оһуокайдьыттар, ырыаһыттар кииннэрэ түспүт сирдэрэ. Ол да иһин, күн бүгүн Ньурба үүнэр- сайдар. Култуура уонна духуобунас үлэһиттэрэ түмсүүнү төрүттүүр, кэрэни кэрэхсэтэр дьон. Онон, бүтүн Ньурба улууһун олоҕун- дьаһаҕын, кинилэр духуобунай сайдыыларын култуура үлэһиттэрэ сүрүннүүллэр. Улууспут баһылыга Алексей Михайлович Иннокентьев куруук этэр, Култуура дьиэлэрэ ыраас, сырдык буоллахтарына дьон түмсүүлээх буолар, талаан тахсарыгар эмиэ сабыдыалланар, ыччаттарбыт сөптөөх суолунан барыыларыгар кэрэҕэ тардыһыы, түмсүү ураты суолталаах. Ол инниттэн аан бастаан нэһилиэктэрбит аайы култуура дьиэлэрин тутууну олоххо киллэриэхтээхпит»- диэн. Билигин Хорулаҕа, Маалыкайга, Антоновкаҕа култуура дьиэлэрэ, Маалыкайга оҕо муусукатын оскуолата тутулла тураллар. Инникитин Маарга тутуллуоҕа”- диэн кэпсээнин саҕалыыр уонна төрөөбүт улууһун сайдыытыгар үлэтин туһунан ирэ-хоро кэпсээтэ. Розалия Михайловна Айар Кут сурунаал иккис нүөмэрин геройа буоларынан, кини истиҥ кэпсээнин сурунаал нүөмэригэр билсиэххит.

Читайте также:  В богатом мире одиночества идей

Саха хааннаах киэн туттуута буолбут Афанасий Александрович Моргусов аатын ырыаны айааччылар билэллэр. Кини 400 тэн тахса саха ырыаларын хомуйан үйэтиппитэ. “Таба күрэҕэ” (оленьи скачки) ырыатын саха народнай инструменнарын оркестрыгар классическай репертуарга киллэрбиттэрэ. Ону таһынан, “Музыка народов Северо-Восточной и Центральной Азии” үөрэтии босуобуйаҕа киирэн, култуура уонна искусство кыһаларыгар үөрэтэргэ көҥүллээх. Бу үчүгэйин көр, бүтүн Хотугулуу-Илиҥҥи уонна Киин Азия профессионал ырыаһыта буоларыгар бу ырыаны үөрэтиэхтээҕэ, билиэхтээҕэ ирдэнэрин ыраах Ньурбаҕа олорор Афанасий Моргусов айан таһаарбытыттан биир дойдулаахтара төһөлөөх киэн тутталлара буолуой?

А Моргусов — «Оленьи скачки»

Норуот маастара Владимир Саввинов эмиэ ураты уус буолар. Былыргы өбүгэлэрбит иһиттэрин суолталарын улахаҥҥа ууран, бэйэтэ да чинчийэн, наука чинчийээччилэрин кытта алтыһыыта да элбэҕи этэр. Былыргы сэргэлэри, археологическай чинчийиилэри оҥорон, архыыб тугу кэпсииринэн оҥорор уус аҕыйаҕа биллэр. Онон, былыргы иһит-хомуос дьиҥ кырдьыгын илдьэ сылдьааччы Владимир Иванович туһунан өссө инникитин кэпсииргэ былааммыт элбэх.

А.М.Иннокентьева айылҕатын идэтинэн өрөспүүбүлүкэ элбэх дьоно абыраннаҕа. Айылҕа тэтиминэн олорор, дьону быыһыыр, дьоҥҥо туһалаах буолуу- бу эмиэ аар Айылҕа маанылаан биэрбит анала. Онон, инникитин да, эмтээх оттор туһаларын дьоҥҥо тиэрдэр, алгыс көмөтүнэн оҕо кутун көрдөһүү, санаата түспүтү өрө тардар уо.д.а  көмөлөрү оҥорор күндү киһибит Алиса Михайловна үлэтэ өрө тахсыаҕа диэн эрэнэбит.

Читайте также:  Открытый турнир по вольной борьбе на призы мастеров спорта СССР и России Олега и Бориса Корниловых

Бүгүҥҥү биэриибит кыракый геройа Артем Васильев, бэйэтин саҕа байаанын илдьэ сылдьан, биир санаалааҕын бу да сырыыга этэн саайда: “Мин Моргусов курдук буолуохпун баҕарабын”- диэн. Оннук ээ, итинник кыра сылдьан талааннаах киһини таба көрөн, кини күүстээх санаатын, эрэллээҕин билэн, профессионал А.А. Моргусовка майгынныан баҕарбыт буоллаҕына, ырыаҕа ылламмыт күөх Ньурба инникилээх, үүнэр- сайдар кыахтаах буолар диэн киһи үөрэр. Бүгүҥҥү көрсүһүү ити этиини барытын бигэргэттэ.

«Кэл, олор, сэһэргэһиэх» (13.04.2019)